Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Historia, miasta i zabytki na monetach » 150. rocznica powstania styczniowego

 

 

16 stycznia 2013 roku Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu monety wydane z okazji „150. rocznica powstania styczniowego”, o nominałach: 10 zł wykonaną stemplem lustrzanym w srebrze, 2 zł wykonaną stemplem zwykłym ze stopu Nordic Gold. 3 sierpnia ub.r. Senat specjalną uchwałą ustanowił rok 2013 Rokiem Powstania Styczniowego. 

Powstanie styczniowe rozpoczęło się w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 roku. Powstańcy zaatakowali rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. Główną przyczyną wybuchu był nasilający się rosyjski ucisk narodowy na Polaków.

W Warszawie funkcjonował w podziemiu Tymczasowy Rząd Narodowy. Jego pierwsze decyzje odnosiły się do uwłaszczenia chłopów, którym obiecano ziemię za udział w powstaniu. Władza została podzielona na wojskową i cywilną. Wyjątkowo skutecznie jak na warunki konspiracyjne działała łączność z prowincją, aprowizacja, ściąganie podatku narodowego. Tajne państwo polskie było ewenementem na skalę europejską. Funkcjonowało do czasu, gdy carska policja za pomocą masowych aresztowań i tortur rozbiła jego struktury. 

Z początku unikano starć w otwartym polu. Jednak kiedy dotarła broń zakupiona za granicą, a ochotników przeszkolono w leśnych obozach, doszło do wielu bitew o sporym znaczeniu wojskowym, psychologicznym i propagandowym (m.in. pod Okszą, Słupią, Węgrowem i Żyrzynem). Podczas całych działań zbrojnych stoczono około 1200 bitew, a w walkach wzięło w sumie udział co najmniej 200 tys. powstańców. Największe natężenie walk miało miejsce latem 1863 r. Wyjątkową odwagą odznaczyły się kobiety, zapewniając łączność oraz opiekę rannym i rodzinom poległych. 

Powstanie objęło swym zasięgiem ziemie zaboru rosyjskiego. Trudności ze zlikwidowaniem partyzantki spowodowały, że Rosjanie wprowadzili niespotykany terror − publiczne egzekucje, odpowiedzialność zbiorową, masowe konfiskaty majątków i zesłania na Syberię. W dniu 15 sierpnia 1864 roku na stokach Cytadeli w Warszawie powieszono członków Rządu Narodowego: Romualda Traugutta, Józefa Toczyskiego, Romana Żulińskiego, Jana Jeziorańskiego, Rafała Krajewskiego. W trakcie walk poległo około 30 tys. powstańców, blisko 38 tys. znalazło się na Syberii, wielu wyemigrowało. Powstanie styczniowe było ostatnim zbrojnym zrywem narodu polskiego walczącego o Ojczyznę, przed odzyskaniem niepodległości w 1918 r. 

Powstanie styczniowe było najdłużej trwającym i najbardziej masowym ruchem niepodległościowym XIX w. 

Na podstawie: folder emisyjny NBP 150. rocznica powstania styczniowego

Zdjęcie: www.muzeum.krakow.pl/Powstanie-styczniowe-w-zbiorach-Muzeum-Narodowego-w-Krakowie.542.0.html, Artur Grottger, Pożegnanie powstańca, 1866

Skomentuj artykuł na forum

Produkty powiązane z artykułem

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl