Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Rozmaitości ze świata monet » 150 rocznica powstania w Ballarad - Barykada wokół hotelu Eureka

Jedną z wielu monet wyemitowanych w 2004 roku przez australijską mennicę Perth Mint jest moneta upamiętniająca wydarzenia z Ballarat w Victorii. Było to powstanie górników z kopalni złota przeciwko wysokim podatkom, nieludzkim warunkom pracy a także braku wpływu na własny los.

 Wszystko zaczęło się w lipcu 1851 roku, kiedy to Victoria zadeklarowała niepodległość względem Nowej Południowej Walii. W tym samym czasie odkryto złoża złota na całym terytorium Victorii. Zaczął się masowy napływ poszukiwaczy złota do cichego farmersko – pasterskiego stanu. Najwięcej górników przybyło z Irlandii, Anglii i Stanów Zjednoczonych, choć nie brakowało też i innych narodowości. Władze Victorii nie wiedząc jak poradzić sobie z tak dużą falą emigrantów powołała do życia „Złota Komisję”, która miała nadzorować wydobycie złota. Komisja ta dysponowała regimentem wojska i środkami policyjnymi. Powierzchniowe pokłady złota wyczerpały się jednak bardzo szybko i już od 1854 roku żeby wydobyć złoto należało kopać bardzo głębokie tunele w niesprzyjającym do tego terenie (w glinie i twardych skałach).

W tym czasie rezydent złotej komisji Robert Rede wydał zarządzenie o tak zwanych „licencjach górniczych”. Było to pozwolenie na kopanie w obrębie 3,6 m˛ ważne na jeden miesiąc. Pozwolenie to kosztowało 30 szylingów niezależnie od urobku wydobywcy. Następnie komisarz zarządził cotygodniowe sprawdzanie licencji i pobieranie opłat za jej przedłużanie. Po kilku miesiącach polowanie na licencje odbywało się dwa razy w tygodniu a wykonywane było przez żołnierzy. Był to jeden z powodów późniejszych zamieszek. Do niezadowolenia górników a także właścicieli sklepów, którzy posiadali podobne licencje na handel przyczynił się fakt zatrzymania i aresztowania dwóch katolickich górników pod pretekstem napaści na oficera. Drugim wydarzeniem mającym wpływ na zorganizowany bunt górników było uniewinnienie Jamesa Bentleya właściciela hotelu Eureka w procesie o zabójstwo górnika. Wzburzeni decyzją sądu poszukiwacze złota 17 października 1854 roku podpalili hotel Eureka. Podpalaczy było około 5 do 10 tysięcy. Po wydarzeniach pod hotelem Eureka górnicy spotykali się parokrotnie dyskutując o bieżących problemach.

W listopadzie założyli Stowarzyszenie Praw Kopaczy a następnie Ligę Reform Ballarat. Przewodniczącymi zgromadzeń byli irlandzcy i angielscy czartyści John Basson Humffray, Thomas Kennedy, Henry Holyoake. W żądaniach założonego stowarzyszenia znalazły się takie postulaty jak: prawo wyborcze dla wszystkich mężczyzn wyłączając Aborygenów, zniesienie licencji dla górników i właścicieli sklepów, krótsza kadencja sejmowa, tajne wybory, zniesienie statusu majątkowego dla członków parlamentu, płaca dla posłów, reforma administracji terenów kopalni, rewizja prawa w stosunku do prawa angielskiego. Z tymi postulatami ojcowie założyciele ligi ruszyli do komisarza Reda oraz zarządcy Hothama. Oczywiście postulaty górników zostały zignorowane a zamiast nich sprowadzono posiłki wojskowe z Melbourne.

28 Listopada posiłki z Melbourne zostały zaatakowane przez tłum górników w liczbie około 15 000. Po tym „spotkaniu” górnicy postanowili spalić znienawidzone licencje a nad obozem zawisła niebieska flaga z krzyżem pośrodku jako wyraz niezależności. 30 Listopada Rede zarządził sprawdzenie licencji górniczych w wyniku, czego 8 zostało aresztowanych. Czyn ten dopełnił czary goryczy. Na wzgórzu gdzie stał obóz górników zbudowano palisadę (ang. stockade). Przywództwo nad rebeliantami przejął 25 letni Peter Lalor. Utworzono brygady i wybrano kapitanów, zaczęto przygotowania do ewentualnej obrony obozu. Niewiadomo, która strona zaczęła starcie, ale zaczęło się o 3 nad ranem 3 grudnia 1854 roku. W obozie pozostawało 150 górników, ponieważ reszta przebywała w swoich namiotach poza obozem. W starciu brało udział 276 policjantów i żołnierzy w bitwie trwającej około 30 minut zginęło 22 obrońców obozu 8 zostało poważnie rannych, resztę wzięto do niewoli, gdzie przez 2 dni trzymano w bardzo małej stodole.

Większość uczestników zamieszek zwolniono, natomiast po tygodniu 15 z nich oskarżono i uwięziono. Proces odbył się 1855 roku. Większość uczestników zamieszek uniewinniono. Komisarza Reda przeniesiono w głąb stanu,  po kolejnych 12 miesiącach i zagorzałych dyskusjach postanowiono wprowadzić w życie wszystkie postulaty powstańców oprócz jednego. Dla jednych Australijczyków powstanie w Ballarat jest początkiem drogi do demokratyzacji kraju, dla innych jest tylko jednym z wielu momentów prowadzących do późniejszych zmian, dla jeszcze innych jest częścią mitologii. Faktem pozostaje, że wydarzenie to było katalizatorem wielu zdarzeń następujących po tym powstaniu i ze każde kolejne wystąpienie robotnicze odwoływało się do tego zdarzenia.

Bogumiła Wiśniewska

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl