W XV wieku kończy się epoka średniowiecza i nastaje renesans. Jest to czasu rozkwitu miast i bogacenia się społeczeństwa. Rozwój ten dotyczy zarówno handlu, jaki całej gospodarki. Powstaje potrzeba wprowadzenia nowego silnego pieniądza. Tak w początkach XVI wieku zaczęto wprowadzać ”duży” nominał o nazwie złoty. Początkowo złoty był wartością teoretyczną i przeliczany był na 30, a nie jak obecnie na 100 groszy. Był to pieniądz teoretyczny, dlatego, że naród polski nie miał wtedy jeszcze monety złotej. Dopiero Zygmunt I w 1528 roku wprowadza do obiegu złotego Dukata. Była to moneta o dużej zawartości kruszcu, dodająca prestiżu królowi i całemu państwu jako silnemu gospodarczo. Nazwa dzisiejszej złotówki pochodzi właśnie od złotego Dukata. Kupcy handlujący miedzy sobą sprzedawali towar np. za dziesięć złotych monet, z biegiem czasu zaczęto mówić 10 złotych. W ten sposób nazwa złoty weszła do potocznego użycia i pozostała do dzisiaj.

„...Synowie zamożnych rodziców nie mieszkają w bursie, ale prywatnie, na mieście. Całkowity roczny koszt mieszkania, wiktu i opierunku wynosi 20-26 złotych rocznie, tj. 600-800 groszy...”

Obecnie 20 złotych na rok nie wystarczyłoby nawet najmniej wymagającemu studentowi, ale gdyby to było 20 złotych monet o wadze 3,5 grama każda (3,5 grama ważyły Dukaty Zygmunta I) co w sumie daje 70 gram. Przy obecnej cenie złota (IV 2006) 600 $ za uncje, samo złoto było warte, około 1350 $ co jest znaczną kwotą.

Złoty wprowadzony na początku XVI wieku zdominował system pieniężny w Polsce aż do XVIII wieku. Była to moneta wyższego rzędu, niż dotychczasowe grosze, denary, skojce, trzeciaki i inne nominały. Przez kolejne wieki wszystkie rozliczenia były prowadzone w Złotych aż do czasów rozbiorów.