Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja
To druga australijska moneta z Oceanicznej Serii, bita w pełnym kolorze. Rozgwiazdy ( Asteroidea) są gromadą drapieżników z typu szkarłupni. Charakteryzują się ogromna różnorodnością barw od żółtawej poprzez czerwoną do niebieskiej i fioletowej, kształtów od 5 do 20 ramion oraz rozmiarów. Zamieszkują dna mórz i oceanów zarówno skaliste, piaszczyste jak i te porośnięte łąką traw morskich, żyją na rafach koralowych i pod skałami od 0,5 m głębokości do ponad 300 m.

Budowa
Ciało rozgwiazdy składa się centralnej tarczy i 5-20 ramion, czasem, gdy ramiona są niewyodrębnione ma ona kształt pięcioboku. Szkielet zbudowany jest z ruchomych płytek. Rozgwiazdy mają otwór gębowy umieszczony na spodniej części i odbyt na wierzchniej, co czyni z niej tak zwane zwierzę wtóroustne. Oddycha poprzez skrzela skórne, u nasady których znajdują się szczypcowate wyrostki służące do oczyszczania ciała rozgwiazd. Rozgwiazdy poruszają się za pomocą nóżek ambulakralnych umieszczonych na spodniej części ramion, które wprawiane są w ruch dzięki wodzie morskiej, która krąży w ciele rozgwiazd w układzie ambulakralnym. W ciele rozgwiazdy znajduje się również słabo rozwinięty układ krwionośny oraz układ pseudohemalny składający się z połączonych jam i przestworów międzykomórkowych. Produkty przemiany materii wydostają się na zewnątrz organizmu droga dyfuzji. Rozgwiazdy nie widzą, ale rozpoznają różnicę miedzy światłem a ciemnością dzięki fotoreceptorom na końcu każdego ramienia. Układ nerwowy składa się z pierścienia okołogębowego i pięciu lub więcej pni w zależności od ilości ramion.
 
Rozmnażanie i rozwój
Większość rozgwiazd jest rozdzielnopłciowa, zapłodnienie następuje na zewnątrz organizmów, kiedy to osobniki różnych płci wypuszczają do wody swoje komórki jajowe i plemniki. Z zapłodnionych komórek rozwijają się pierwsze stadium larwalne zwane bipinnaria, czyli dwurzęsica. Larwa ta jest dwubocznie symetryczna, po kilku tygodniach przeistacza się w brachiolaria, czyli ramienice. W tym stadium stworzenie osiada na dnie morskim i rozwija się w maleńką rozgwiazdę. Ilość larw, które przeżyją całkowite przekształcenie jest niewielka. Niektóre rozgwiazdy opiekują się swoim potomstwem, samica składa wówczas jaja i stojąc nad nimi tworzy z własnego ciała baldachim strzegący maleństwa. U innych gatunków samica po stronie grzbietowej ma umieszczone specjalne jamy, w których rozwijają się młode larwy. Rozgwiazdy z gatunku Trophodiscus ubek noszą swoje dzieci na grzbiecie w ten sposób broniąc je przed drapieżnikami. Niektóre gatunki rozmnażają się na drodze fragmentacji. Odcięte ramię rozgwiazdy rozwija się w cały organizm. 

Zachowanie i tryb życia
Rozgwiazdy są drapieżnikami, ale także padlinożercami, mułożercami i detrytofagami. Poruszają się ospale po dnie morskim wypatrując pokarmu. Rozgwiazda grzebieniasta poluje w nocy na jeżowce i małże a w dzień zakopuje się w mule lub piachu. Rozgwiazda czerwona poluje na małże i ślimaki. Przysysa się do ofiary za pomocą nóżek ambulakralnych, które naciskiem powodują otwarcie skorupy małża. Poprzez otwór gębowy wynicowuje swój żołądek i wciska do środka muszli małża. Wydzielone soki trawienne rozpuszczają ciało ofiary, które następnie zostaje wessane do wnętrza rozgwiazdy. Cała operacja zabiera około 10 godzin. Inne gatunki jak korona cierniowa żywi się polipami koralowców niszcząc w tren sposób rafę koralową. Rozgwiazda sunie powoli po koralowcach wypuszczając na nie swoje soki trawienne. Po naruszeniu tkanki polipów wsysa je do środka. Od 1966 roku, kiedy to korony cierniowe masowo pojawiły się w okolicach Wielkiej Rafy Koralowej niszcząc 80 km rafy rocznie rozgwiazdy zostały uznane za szkodniki. Czasem gatunki żywiące się małżami i ślimakami powodują ogromne szkody w hodowlach małż jadalnych.

Bogumiła Wiśniewska

Skomentuj artykuł na forum

Produkty powiązane z artykułem

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl