Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja
Przemyśl jest jednym z najstarszych miast w Polsce leżącym na styku trzech krain geograficznych Niziny Sandomierskiej, Pogórza Karpackiego i Przedgórza Karpat Wschodnich. Dzięki tej lokalizacji przez wiele lat był jednym z najważniejszych ośrodków handlowych łączącym szlaki handlowe Rusi, Polski, Węgier i Czech. Przez szereg stuleci było to miasto wielonarodowościowe i wielokulturowe, o czym świadczą jego nazwy w wielu językach (ukr. Перемишль, niem. Prömsel, łac. Praemislia).

Historia miasta

Wykopaliska archeologiczne ujawniły ślady ludzkiej aktywności na terenach Przemyśla sprzed 30 000 lat p.n.e. Są to najstarsze oznaki bytności ludzi, kolejne fazy wykopalisk oraz teksty źródłowe donoszą, że w IV wieku tereny Przemyśla są ośrodkiem administracyjno – wojskowym Imperium Rzymskiego. W IX wieku stoi tu drewniany gród z wałami ziemno – drewnianymi, który staje się areną bitew i przetargów politycznych pomiędzy Rusią, Czechami, Węgrami, a rodzącym się państwem polskim. Oto kilka dat z podaną ówczesną państwowością: IX część Państwa Wielkomorawskiego, 899 część Węgier, 940 lenno Rusi Kijowskiej, 955 część Czech, 970 wcielenie do państwa Mieszka I, 985 gród pod władzą Włodzimierza Wielkiego, 1018 Przemyśl należy do Polski, 1031 znów w granicach Rusi Kijowskiej itp., itd… Jak widać chociażby z kilku przytoczonych dat miasto miało od początku burzliwe losy co sprzyjało jego wielonarodowości i wielokulturowości. Jedną z ważniejszych dat dla rozwoju miasta był rok, 1069 w którym to Bolesław Śmiały zdobył miasto i rozpoczął budowę siedziby biskupstwa założonego na tych terenach jeszcze w IX wieku. Lata 1086- 1344 to czas pod panowaniem księstwa Halicko – Włodzimierskiego, wieloletnich bratobójczych walk o tron, ale także czas rozwoju gospodarczego. W 1344 roku Kazimierz Wielki przyłącza ponownie Przemyśl do Polski wraz z terenami Rusi Czerwonej. Drewniany do tej pory zamek zastąpiono gotycką budowla murowaną. W latach 40 XIV wieku miasto dostaje się pod panowanie Węgierskie by znowu w 1382 powrócić do Polski.

Za panowania Władysława Jagiełły miasto uzyskuje prawa miejskie w 1389 na prawie magdeburskim. Miasto uzyskało liczne przywileje takie jak prawo 8 dniowego jarmarku, prawo składu. Do końca XIV wieku powstała tu szkoła katedralna związana z Akademią Krakowską. Wieki XIV do XVII to złoty okres miasta kolejni władcy polscy otaczali miasto swoja opieką potwierdzając wcześniejsze przywileje oraz nadając nowe. Zygmunt I Stary nadał miastu przywilej budowy łaźni z dochodów podatkowych od warzenia piwa. Zygmunt II August udzielił zezwolenia na budowę fabryki papieru oraz oficjalne pozwolił mieszkać w mieście Żydom, którzy zamieszkiwali te tereny od początku XI wieku. W 1530 roku zbudowano wodociągi, a 30 lat później ratusz. O świetności miasta świadczyły brukowane ulice, mury obronne baszty, liczne obiekty sakralne, zakłady rzemieślnicze i kramy. Złoty wiek nie trwał jednak długo, już w 1614 roku miasto zostało zniszczone przez Kantymira Murzę, następnie oblegane przez kozaków w 1648 a następnie niszczone w czasie potopu szwedzkiego, kielich zniszczeń dopełnił najazd tatarski w 1672 roku. Wiek XVII przyniósł pewne ożywienie gospodarczo kulturalne miedzy innymi dzięki założeniu drukarni w 1742 roku przez Adama Kleina oraz biblioteki publicznej. Po pierwszym rozbiorze Polski miasto weszło w skład zaboru austriackiego. Od tego momentu zaczyna się całkowity upadek miasta, zapoczątkowany rozebraniem zabytkowych renesansowych budowli na rynku, a następnie murów obronnych i baszt. Powolny rozwój miasta zaczął się w 1850 roku, kiedy to uległy znacznemu pogorszeniu stosunki polityczne miedzy Austria i Rosją, wówczas zdecydowano o budowie w Przemyślu twierdzy klasy I, która jest drugą, co do wielkości twierdzą w Europie zaraz po Verdun.

Twierdza ta w chwili wybuchu I Wojny Światowej była ukończona w 75% składała się 45 km obwodu w skład, którego wchodziło 17 fortów, 14 stałych działobitni, 2 stałe linie okopów, 2 stałe bazy piechoty. Wewnętrzny pierścień składał się z 21 fortów, stajni baraków, 1022 dział oraz 128 tysięcy żołnierzy. Twierdza przemyska była oblegana łącznie 176 dni podczas 3 szturmów. Po I Wojnie Światowej miasto weszło w skład Polski, co zostało poprzedzone walkami miedzy Polakami a Ukraińcami. Po II Wojnie Światowej miasto stało się monokulturowe i odcięte kompletnie od zaplecza ekonomicznego, które zostało w Ukrainie. Dopiero w latach 70 XX wieku nastąpił ponowny rozwój miasta.

Ciekawostki
Oprócz niewątpliwej atrakcji turystycznej, jaką jest twierdza, warto zwiedzić też rynek bez jednej pierzei zabudowań i bez ratusza, liczne kościoły a także jedyne w Polsce Muzeum Ludwisarstwa i Muzeum Fajki. Przemyśl jest też jedynym miastem w Polsce gdzie mieści się siedziba biskupa rzymskokatolickiego i greckokatolickiego oraz jest jednym z dwóch miast gdzie mieści się centrum japońskie.

Bogumiła Wiśniewska

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl