Sport na monetach » Folder emisyjny Turyn 2006
W dniu 24 stycznia 2006 r. Narodowy Bank Polski wprowadził do obiegu monety, upamiętniające XX Zimowe Igrzyska Olimpijskie – TURYN 2006, o następujących nominałach:
200 zł – wykonaną w złocie stemplem lustrzanym,
10 zł – wykonaną w srebrze stemplem lustrzanym,
10 zł – wykonaną w srebrze stemplem lustrzanym, z efektem kątowym,
2 zł – wykonaną w stopie Nornic Gold stemplem zwykłym.
10 lutego 2006 r. na Stadionie Komunale Area w Turynie zapłonął znicz XX Zimowych Igrzysk Olimpijskich, a prezydent Włoch Carlo Azeglio Ciamci wypowiedział formułę : Dwudzieste Zimowe Igrzyska Olimpijskie uważam za otwarte. Dzień później rozpoczęli rywalizację zawodniczki i zawodnicy. O medale walczyli w biathlonie, bobslejach, kombinacji norweskiej, curlingu, narciarstwie dowolnym, hokeju na lodzie, łyżwiarstwie figurowym, łyżwiarstwie szybkim, skokach narciarskich, narciarstwie alpejskim, narciarstwie biegowym, short-tracku, skeletonie, saneczkarstwie i snowboardzie.
Igrzyska zostały rozegrane w siedmiu miejscowościach: Turynie, Bardonechcii, Cesanie, Pinerolo, Pragelato, Sauze d`Oulux, Sestriere.
Po raz pierwszy w historii zimowych igrzysk sportowcy mieszkali w trzech wioskach olimpijskich – Turynie, Bardonechcii i Sestriere. Zostały rozdane 84 komplety medali, na starcie stanęło 2.500 zawodników z blisko 90 krajów. Udział brało 2.500 trenerów i oficjeli, 650 sędziów i arbitrów, 10.000 przedstawicieli mediów. Igrzyska oglądało 1,5 mln widzów na arenach sportowych. Widownia telewizyjna to dodatkowe 4 miliardy ludzi na całym świecie.
A jak zaczęła się zimowa rywalizacja olimpijska?
25 stycznia 1924 r. we francuskiej miejscowości Chamonix, leżącej u podnóża Mont Blanc rozpoczął się Tydzień Sportów Zimowych. Zawody organizował francuski klub Alpejski, a patronował mu Komitet Olimpijski. Rok później Międzynarodowy Komitet Olimpijski podczas VIII Kongresu w Pradze uznał oficjalnie Tydzień za I Zimowe Igrzyska Olimpijskie. Opóźnienie w uznaniu Tygodnia za I Zimowe Igrzyska Olimpijskie było spowodowane między innymi sprzeciwem barona Pierre`a de Coubertina, twórcy nowożytnych igrzysk olimpijskich, wizjonera i romantyka zafascynowanego starożytną Grecją.
Nawet tak jednak wielki autorytet nie był w stanie przeciwstawić się narodowi dyscyplin sportowych. Jako pierwsi o medale olimpijskie walczyli łyżwiarze figurowi. Ta dyscyplina znalazła się w programie letnich igrzysk olimpijskich rozegranych w 1908 r. w Londynie. Kolejna zimowa dyscyplina, hokej na lodzie, również zadebiutowała na letnich igrzyskach w Antwerpii w 1920 r.
W Chamonix rywalizowało w pięciu dyscyplinach ( w bobslejach, jeździe figurowej, łyżwiarstwie szybkim, hokeju na lodzie i biegach narciarskich) 258 sportowców ( w tym 13 kobiet) z 16 krajów. W klasyfikacji medalowej bezkonkurencyjni byli Norwegowie zdobywając 4 złote, 7 srebrnych i 4 brązowe medale. Polska ekipa liczyła siedem osób; najlepsze ósme miejsce zajął łyżwiarz Leon Jucewicz. W jeździe figurowej na lodzie wystartowała młodziutka, niespełna 12-letnia Norweżka Sonja Henie. Zajęła ostatnie ósme miejsce, ale już wówczas przepowiadano jej wspaniałą karierę. Sprawdziło się – zdobyła trzy złote medale olimpijskie w ST. Mortir (1928), Lake Placid (1932) i Garmisch-Partenkirchen (1936). Zimowe Igrzyska Olimpijskie po raz drugi były rozegrane we Włoszech. Pierwsze odbyły się Cortina d’Ampezzo w 1956 r. Gwiazdą tych igrzysk był fenomenalny Austriak Toni Sailer, który wygrał wszystkie trzy konkurencje alpejskie. W Cortinie zadebiutowała także reprezentacja Związku Radzieckiego i od razu zajęła pierwsze miejsce w klasyfikacji medalowej, zdobywając 7 złotych, 3 srebrne i 6 brązowych medali. Dla nas te igrzyska także były pamiętne, bowiem pierwszy medal Zimowych Igrzysk Olimpijskich dla Polski zdobył Franciszek Gąsienica-Groń, który był trzeci w kombinacji norweskiej. Polaka wyprzedili Norweg Sverre Stenersen i Szwed Bengt Ericsson.
W 19 startach Zimowych Igrzysk Olimpijskich polscy sportowcy zdobyli sześć medali, w tym jeden złoty – Wojciecha Fortuny (Sapporo w 1972 r.), dwa srebne – Elwiry Seroczyńskiej (Squaw Valley 1960 r.) i Adama Małysza (Salt Lake City 2002 r.), trzy brązowe – wspomnianego wyżej Franciszka Gąsienicy-Gronia oraz Heleny Pilejczykowej (Squaw Valley 1960 r.) i Adama Małysza (Salt Lake City 2002 r.).
Niespodziewany był medal Wojciecha Fortuny, który znalazł się w ekipie olimpijskiej dzięki naciskom ze strony mediów. W ostatniej chwili szyto dla niego strój olimpijski. Nie zawiódł. 11 lutego 1972 r. na dużej skoczni Okurayama pokonał zaledwie o jedną dziesiątą punktu Szwajcara Waltera Steinera i faworyta gospodarzy Yukio Kasatę. W pierwszym skoku Polak pofrunął na odległość
Elwira Seroczyńska startowała a Squaw Valley na dystansach od 500 do
Adam Małysz był naszym faworytem do złota w Salt Lake City. Był wówczas w znakomitej formie. Zdobył brązowy medal na skoczni K-90 i srebrny na K-120. Dwa złote medale zawisły na piersi 20-letniego Szwajcara Simona Ammanka.
190 czerwca 1999 r. podczas 109 sesji MKOI w Seulu członkowie Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego wybrali Turyn jako organizatora XX Zimowych Igrzysk Olimpijskich. Sześć miast ubiegało się o ten zaszczyt: helsinki (Finlandia), Klagenfurt (Austria), Poprad (Słowacja, Tatry), Sion (Szwajcaria), w tym (po raz pierwszy w historii) polskie miasto Zakopane. Wygrał Turyn.
Płomień olimpijski, od którego zapalony został znicz olimpijski zapłonął 27 listopada 2005 w greckiej Olimpii, skąd zawędrował do Włoch. Pochodnia o bardzo modernistycznych kształtach zaprojektowana została przez znanego twórcę karoserii samochodów, Andreę Pininfarino.
Ogień olimpijski pobłogosławił papież Benedykt XVI w czasie spotkania z wiernymi w Watykanie. Papież powiedział między innymi „ Raduję się, że mogę pobłogosławić pochodnię olimpijską, która wyrusza z Rzymu do Turynu. Niech ta pochodnia przypomina wszystkim o wartościach pokoju i braterstwa, które leżą u podstaw idei olimpijskiej.”
Wzornictwo medali było bardzo skromne (były one okrągłe, z wyciętym w środku otworem) – po jednej stronie znajdowało się logo Igrzysk, natomiast na rewersie można rozróżnić symbole różnych dyscyplin sportowych. „ Okrągłe jak koła olimpijskie, jednocześnie symbolizują koło zwycięstwa. Kiedy medal zawiśnie na piersi sportowca, pusta przestrzeń wskaże miejsce, gdzie znajduje się jego serce” – opisali medal organizatorzy Olimpiady.
Na igrzyska było przygotowanych 1.026 medali. Dodatkowych 648 krążków zostało przywiezionych na Paraolimpiadę. Przygotowano również około 35 tysięcy medali pamiątkowych.
Maskotkami Igrzysk w Turynie były śnieżka „Neve” i lód „Gliz”, które symbolizowały pasję, entuzjazm, elegancję, kulturę, miłość do sportu i środowiska naturalnego. Autorem maskotek był Portugalczyk Pedro Albuquerque.
Wzorem starożytnej Grecji, gdzie na czas olimpiady przerywano wszelkie wojny, związki zawodowe Turynu podpisały „akt o pokoju olimpijskim”, zobowiązując się tym samym do unikania strajków podczas Igrzysk.
Polska ekipa liczyła od 40-50 zawodniczek i zawodników. Na czele Misji Olimpijskiej stanął Zbigniew Pacelt, były wiceprezes Polskiej Konfederacji Sportu.
Liderami naszej reprezentacji byli: Adam Małysz, który twierdził że będzie walczyć o medale; Justyna Kowalczyk, która po dyskwalifikacji wróciła na trasy biegowe i spisuje się rewelacyjnie; Tomasz Sikora, najbardziej utytułowany polski biathlonista, mistrz i wicemistrz świata, który wielokrotnie stawał na podium Pucharu Świata. Igrzyska w Turynie były czwartym jego olimpijskim występem, podobnie jak Pawła Zygmunta, najlepszego naszego panczenisty, który powiedział: „Chciałbym zakończyć ten rozdział medalem!”.
Awers: Na dole z lewej strony wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, powyżej stylizowany wizerunek skoczka narciarskiego na rozbiegu. Z lewej strony u dołu półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA oraz oznaczenie roku emisji: 2006. U góry z prawej strony napis: 200 ZŁ, poniżej na tle stylizowanej skoczni narciarskiej widoczne w zależności od kąta patrzenia napis: TURYN/2006 lub stylizowany płatek śniegu. Powyżej oznaczenia nominału stylizowany fragment gór. Pod lewą łapą orła znak mennicy m/w
Rewers: Z lewej strony stylizowany wizerunek skoczka narciarskiego. Poniżej ukośnie napis: XX ZIMOW/ IGRZYSKA/ OLIPMIJSKIE. Z prawej strony stylizowany wizerunek znicza olimpijskiego oraz pionowo napis: TURYN / 2006
Projektant monety: Robert Kotowicz

Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, powyżej stylizowany wizerunek snowboardzisty. Z lewej strony pionowo napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, oraz obok z lewej strony napis: 10 ZŁ. Z prawej strony orła oznaczenie roku emisji: 2006 . Pod lewą łapą orła znak mennicy m/w.
Rewers: Stylizowany wizerunek snowboardzisty. Z lewej strony stylizowany wizerunek znicza olimpijskiego oraz pionowo napis: TURYN/2006. Na tle ozdobnego reliefu stylizowane wizerunki płatków śniegu. Z lewej strony u dołu półkolem napis: XX ZIMOWE IGRZYSKA OLIPMIJSKIE.
Projektant monety: Robert Kotowicz
Awers: Z lewej strony wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej.
Z lewej strony orła półkolem napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA. W centralnej części stylizowany wizerunek pary łyżwiarzy figurowych. Z prawej strony napis: 10/ZŁ, poniżej tego napisu oznaczenie roku emisji: 2006. Pod lewą łapą
orła znak mennicy: m/w.
Rewers: W centralnej części stylizowany wizerunek występującej solistki łyżwiarstwa figurowego. Z lewej strony widoczne w zależności od kąta patrzenia napis: TURYN lub oznaczenie roku: 2006. W otoku napis: XX ZIMOWE IGRZYSKA OLIPMIJSKIE.
Projektant monety: Robert Kotowicz
Awers: Wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, po bokach orła oznaczenie roku emisji: 20-06, pod orłem napis: ZŁ 2 ZŁ, w otoku napis: RZECZPOSPOLITA POLSKA, poprzedzony oraz zakończony sześcioma perełkami. Pod lewą łapą orła znak mennicy m/w
Rewers: W centralnej części stylizowane wizerunki biegnącego i strzelającego biathlonisty. Z lewej strony u dołu półkolem napis: XX ZIMOWE IGRZYSKA OLIMPIJSKIE. Z prawej strony pionowo napis: TURYN/2006, powyżej stylizowany wizerunek fragmentu tarczy strzeleckiej.
Na boku: Ośmiokrotnie, powtórzony napis: NBP, co drugi odwrócony o 180 stopni, rozdzielony gwiazdkami.
Projektant awersu: Ewa Tyc-Karpińska
Projektant rewersu: Robert Kotowicz
Źródło: Folder emisyjny monet wydany przez NBP.


























