Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Książęta i królowie na monetach » Władysław IV Waza (1595-1648)

Władysław IV Waza (ur. 9 czerwca 1595 w Łobzowie, zm. 20 maja 1648 w Mereczu) – król Polski w latach 1632-1648 i tytularny król szwedzki, wybrany carem rosyjskim 1610, tytularny car rosyjski do 1634, syn Zygmunta III Wazy i jego pierwszej żony Anny Habsburżanki.

Tytuł królewski

Vladislaus Quartus Dei gratia rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeque, Smolenscie, Severiae, Czernichoviaeque necnon Suecorum, Gothorum Vandalorumque haereditarius rex, electus magnus dux Moschoviae.

Tłumaczenie: Władysław IV z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, książę ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów, wybrany carem Rosji.

Biografia

Sejm elekcyjny, jaki został zwołany po śmierci (30 kwietnia 1632 r.) Zygmunta III Wazy, zakończył się 8 listopada obiorem na króla jego starszego syna, Władysława IV. To ponad półroczne bezkrólewie w Rzeczypospolitej zamierzyła wykorzystać Rosja, by odebrać swe terytoria, utracone wcześniej na rzecz Rzeczypospolitej. Jej wojska zajęły Połock, Orszę, a Smoleńsk został oblężony na wiele miesięcy. Jesienią 1633 r. po przybyciu z odsieczą Władysława IV, prowadzącego 20 tysięcy wojska, sytuacja wojenna się jednakże odmieniła. Uwolnił on Smoleńsk od oblężenia. W dniu 14 czerwca 1634 r. między Rzeczypospolitą i Rosją zawarty został "pokój wieczysty" w Polanowie pod Wiaźmą.

 

Władysław IV po zakończeniu kampanii rosyjskiej, Władysław IV skierował swe wojska ku południowym granicom Rzeczypospolitej. Były one od lat nękane przez krymskie czambuły tatarskie oraz przez paszę mołdawskiego, których z wielkim trudem pilnował jedynie hetman Stanisław Koniecpolski. Król Władysław zamierzał poskromić napastników, co szybko udało mu się zrealizować, nawet bez działań wojennych. Turcja bowiem wojowała wówczas z Persją i sułtan ochoczo przystał na zawarcie układu pokojowego, likwidującego wszystkie konflikty na styku obu państw.

Kolejnymi sukcesami młodego króla było przedłużenie rozejmu ze Szwecją, jaki mijał w 1635 r., o dalszych 21 lat, odzyskanie Pomorza Gdańskiego wraz z portami i przywrócenie podległości Prus Książęcych. Jednak Inflanty pozostały nadal przy Szwecji.

W 1637 r. Władysław IV, wzorem swego ojca, poślubił księżniczkę z Habsburgów, Cecylię Renatę. A następnie zawarł "pakt familijny" z Habsburgami, będący wojennym sojuszem przeciwko Turcji. Po śmierci Cecylii, król ożenił się w 1646 r. z księżniczka francuską Ludwiką Marią Gonzaga, nie zaniedbując wszakże planów wojny z Turcją, do której sprzymierzył się z Rosją.

W 1641 r. odebrał on ostatni hołd lenny z Prus Książęcych.

Kampania turecka miała rozpocząć się 1647 r. od zajęcia tatarskiego Krymu, który następnie miał być ewentualnie przekazany Rosji za prawo opanowania Mołdawii i Wołoszczyzny, a być może nawet bogatego Siedmiogrodu, by Rzeczpospolita mogła dalej prowadzić krucjatę przeciwko Turcji. W podboju Krymu mieli współdziałać z wojskami koronnymi Kozacy Zaporoscy, posiadający 12 tys. rejestrowych żołnierzy, a deklarujący wystawienie do 50 tys. wojska. Doszło jednak w 1648 r. do ich buntu, którym kierował ataman kozacki Bohdan Chmielnicki, częściowo z pobudek czysto osobistych. Lokalny bunt szybko przerodził się w wojnę kozacko-polską, znaną pod nazwą Powstanie Chmielnickiego

W trakcie trwania powstania Chmielnickiego, Władysław IV zmarł na polowaniu w maju 1648 r. Został pochowany w katedrze na Wawelu, natomiast jego serce spoczęło w katedrze wileńskiej. Po jego śmierci, w Warszawie odbył się sejm elekcyjny na którym obrany został na króla jego młodszy przyrodni brat, Jan II Kazimierz (1648-1668).

Źródło: Wikipedia - wolna encyklopedia

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl