Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Historia, miasta i zabytki na monetach » 90 rocznica utworzenia NIK

6 lutego 2009 roku miała miejsce inauguracja emisji srebrnej monety wydanej z okazji 90 rocznicy utworzenia Najwyższej Izby Kontroli.
 Moneta wykonana jest stemplem lustrzanym z hologramem.

NIK powołano do życia 8 lutego 1919 roku na mocy dekretu wydanego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, instytucja ta zajmowała się i zajmuje się nadal kontrolą działalności organów państwa, NBP, osób prawnych działających na rzecz państwa oraz organizacji państwowych.  Działalność NIK została zawieszona na czas trwania II Wojny Światowej. Reaktywowano ją w 1949 roku by w latach 1952-1957 zamienić na Ministerstwo Kontroli Państwowej. W 1957 roku przywrócono mu poprzednią nazwę.

W związku z obchodami 90 rocznicy powstania NIK w piątek 6 lutego o godz. 8.00 zostaną złożone kwiaty pod pomnikiem marszałka Józefa Piłsudskiego, premiera Ignacego Paderewskiego oraz na grobie I prezesa NIK Józefa Higersbergera. O godz. 10.00 odbędzie się uroczysta msza w kościele św. Aleksandra na Placu Trzech Krzyży w Warszawie. O 12.00 Rozpocznie się uroczyste posiedzenie kolegium NIK w Sejmie RP.

Choć oficjalnie NIK ma 90 lat to jego historia jest znacznie starsza, bowiem sięga czasów Księstwa Warszawskiego. Tworząc nową konstytucję dla Księstwa Warszawskiego sięgnięto po wzorce francuskie, również w kwestii funkcjonowania aparatów kontroli państwa. 2 III 1809 roku powstała Główna Izba Obrachunkowa powołana dekretem Fryderyka Augusta. GIO zajmowała się kontrolą rachunków państwowych oraz składała uwagi do budżetu państwa. Po powstaniu styczniowym system kontroli zostaje zunifikowany z systemem kontroli Rosji. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę dekretem marszałka Józefa Piłsudskiego powstaje NIK, jako organ samodzielny i podległy jedynie Naczelnikowi Państwa. Oprócz wszechstronnej kontroli dochodów i wydatków państwowych oraz prawidłowości administrowania majątkiem NIK, kontrolował również wykonywanie budżetu. W czasach PRL NIK traci swoją niezależność i, ponieważ zostaje podporządkowana prezydium KRN. W 1952 roku NIK zostaje zlikwidowany a na jego miejsce powołano Ministerstwo Kontroli Państwowej. W 1957 roku przywrócono NIK. Izba w okresie przekształcania państwa tez przechodził wiele zamian.

 Ostatecznie jego kształt i funkcja wyklarowały się w 1994 roku, kiedy to Sejm podjął uchwałę, w której napisano, że NIK jest organem kontroli państwa, podległym Sejmowi. Prezes NIK powoływany jest przez Senat na 6-cio letnia kadencję.
Budynek obecnej siedziby NIK został wzniesiony w 1938 roku dla warszawskiego Urzędu Wojewódzkiego przez architekta Antoniego Dygata. Jest to budynek nawiązujący swa forma i układem do barokowych pałaców magnackich.

Bogumiła Wiśniewska

zdjęcie: bip.nik.gov.pl

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl