Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja
10 dolarowa moneta z Liberii przedstawia Czarną Madonnę, w identycznej interpretacji jak na obrazie Matki Boskiej Częstochowskiej. Według legendy obraz Matki Boskiej Częstochowskiej jest jedną z siedemdziesięciu ikon namalowanych przez św. Łukasza.

Ikona w latach 60 n.e. miała zostać przeniesiona i ukryta w jaskiniach blisko miasteczka Pallau, przed wojskami rzymskimi. Kolejne losy to historia cesarzowej Heleny, która w czasie swojej wędrówki w poszukiwaniu Krzyża Pańskiego została obdarowana tą właśnie ikoną przez wiernych. Następnie ikona znajdowała się przez kolejnych pięć wieków w kaplicy konstantynopolskiej skąd z została zabrana najpierw do Bułgarii potem do Moraw i Czech a następnie z wielkimi honorami została przetransportowana w XII wieku na Ruś. Książę halicko-wołyński Lew Daniłowicz umieścił wizerunek w zamku w Bełzie, gdzie zasłynął licznymi cudami. W tradycji prawosławnej wizerunek Matki boskiej Częstochowskiej zwany jest również Matką Boską z Bełza. W czasie oblężenia miasta przez Tatarów wyniesiono ikonę na mury zamkowe, co miało uratować miasto. Podczas szturmu ikona miała zostać zaatakowana i od tamtej pory widnieją na niej ślady krwi.

Po przyłączeniu terenów Rusi Czerwonej do Korony Królestwa Polskiego w 1372 roku książę opolski Władysław, postanowił przenieść cudowny obraz do Opola. W czasie drogi do Opola, kiedy orszak zbliżał się do Częstochowy konie stanęły i nie chciały iść dalej, co było wiadomym znakiem, że cudowny obraz chce zostać w tym miejscu, tak postanowiono zbudować klasztor paulinów na Jasnej Górze. Według innej legendy sama ikona kazała Władysławowi zbudować klasztor na Jasnej Górze. Tak czy inaczej w 1382 roku zaczęto budowę klasztoru, w którym umieszczono obraz.

Tyle na razie podań i legend,  teraz czas na trochę faktów. Istnieje na świecie kilka  ikon wykonanych pomiędzy III – IV wiekiem, zwanych właśnie Czarnymi Madonnami. Przedstawiają one Matkę Boską w starszym wieku z dzieciątkiem na ręku. Wizerunek Matki boskiej ma charakterystyczne rysy twarzy. Prawdopodobnie obraz, który obecnie znajduje się na Jasnej Górze, pierwotnie był ikoną pochodzącą z Bałkan, o czym świadczy analiza stylistyczna, napisana w XIII wieku. Ikona imituje wcześniejsze dzieła, właśnie z kręgu Czarnych Madonn. Wszystkie ikony, bowiem wzorowane są według tradycji na jednej ikonie. Choć oczywiście różnią się stylistycznie.

Według badaczy, historyków sztuki i konserwatorów ikona została uszkodzona popękała i musiała przejść konserwację, po której nie wróciła na swoje miejsce w ikonostasie, ale prawdopodobnie trafiła na dwór Ludwika Węgierskiego. Być może tutaj albo jeszcze wcześniej namalowano na desce nowy wizerunek zgodnie z kanonami ówczesnej sztuki włoskiej, czyli włoskiego trecenta. Następnie obraz trafił do Polski do klasztoru na Jasnej Górze. Tu powracamy do przerwanego wątku legendarno-historycznego. W 1430 roku klasztor został napadnięty przez Husytów i obrabowany. Według źródeł historycznych nie byli to Husyci, ale Polacy przebrani dla niepoznaki za Husytów. W każdym razie obrabowano klasztor, zdarto z obrazu srebrne sukienki, połamano go oraz przecięto szablą. Rabusiów spotkała sroga kara a obrazem zajęli się mistrzowie malarscy króla Władysława Jagiełły, którzy podjęli się renowacji. Skleili oni deski i podmalowali na nowo obraz.

Tradycyjnie mówi się o tym, że wojska szwedzkie nie zdobyły Częstochowy między innymi dzięki wystawieniu na mury cudownego obrazu, choć wiadomo, że wówczas obraz przechowywany był w innym miejscu. Po skończonej wojnie szwedzkiej król Jan Kazimierz polecił państwo polskie protekcji matki Bożej a częstochowski obraz ogłosił Królową Polski. W 1717 roku obraz został koronowany papieskimi koronami, co oznacza, że jest on oficjalnie uznany przez kościół katolicki za cudowny. W 1772 roku wojska konfederatów stawiały czynny opór na Jasnej Górze a sami konfederaci za swój symbol uznali Marię z cudownego obrazu. Podczas zdobycia klasztoru przez wojska carskie w 1813 roku zakonnicy podarowali generałowi Sakienowi kopie obrazu, która do dziś wisi w cerkwi w Kazaniu.

Obraz Matki Boskiej Częstochowskiej jest czczony zarówno przez wiernych kościoła katolickiego jak i prawosławnego. Dzieje się tak, dlatego że pierwotnie obraz ten był ikoną w typie Hodegetrii, czyli Matki Boskiej wskazującej drogę. Jest on również namalowany według zaleceń prawosławnej sztuki ikonopisarskiej. Obraz ten dość wiernie zachowuje kanon. Matka boska przedstawiona frontalnie do połowy trzyma w lewym ręku dzieciątko a prawą wskazuje na nie. Jezus zwrócony do matki, trzyma w ręku księgę. Również kolorystyka nie odbiega od reguł sztuki. Szata Marii granatowa ze złotymi zdobieniami, Maforion czerwony, szaty Jezusa czerwone, tło zielone.

Bogumiła Wiśniewska

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl