Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Rozmaitości ze świata monet » Jak z kart do gry narodził się banknot

 

Niezwykła talia kart

Historia pieniądza jest równie fascynująca, co zaskakująca. Dziś postaramy się przybliżyć początki papierowego banknotu. Z pewnością ta historia zszokuje niejednego amatora numizmatyki, a może także - gier karcianych. Musimy się jedynie przenieść do XVII wieku...

W tym okresie Kanada była kolonią francuską, przez co nazywano ją Nową Francją. Przybywali do niej osadnicy z całej Europy, aby zbudować nową rzeczywistość, rozpocząć nowe życie. Z czasem rozwijały się kolonie w całej Ameryce, a przybyli do nich Europejczycy zajmowali się handlem z Indianami. Głównym przedmiotem wymiany były futra, które rdzenni mieszkańcy oddawali za towary. Następnie odsprzedawano je za monety i transportowano drogą morską do Europy. Wymiana handlowa przebiegała przez pewien czas sprawnie - z czasem niestety pojawiły się trudności.

 

Co wiosnę do Ameryki przypływały okręty ze starego lądu, uzupełniając zapasy pieniędzy. Po upływie sześciu miesięcy zabierały je wraz z podatkami i opłatami do Europy. Wartość monet o tym samym nominale w Nowej Francji była nieco wyższa niż na rodzimym kontynencie, ponieważ wiązała się z koniecznością transportu przez ocean. Wydarzenia z 1685 roku zaburzało dotychczasową równowagę - Francuzi nie kontrolowali wojny z Irokezami, trudno było wyegzekwować podatki, brakowało monet. Jakub de Muelles, pełniący wówczas urząd administratora kolonii postanowił samodzielnie rozwiązać problem brakujących pieniędzy - i sam je wyprodukował.

Wiadomym jest, że wschodząca cywilizacja Nowej Francji jeszcze nie mogła poszczycić się ani zasobami ani technologią Europy, zatem produkcja srebrnych monet nie była możliwa. W tej sytuacji niezwykle trafne wydaje się być stwierdzenie, że ,,potrzeba jest matką wynalazku". De Muelles miał ograniczone możliwości i ogromne zapotrzebowanie na pieniądze - musiał więc znaleźć materiał, którego w koloniach nie brakowało. Stały się nim karty do gry - jedna z ulubionych rozrywek osadników. Karty miały wiele zalet: były dostępne w dużych ilościach, charakteryzowały się dobrą jakością i miały jedną stronę pustą, co pozwalało na nanoszenie stosownych adnotacji. Każdą kartę De Muelles dzielił na cztery części, a następnie wszystkie stemplował, podpisywał i oznaczał ich wartość. Kartoniki z urzędowym poświadczeniem trafiały do osób, które oczekiwały na wypłatę, zaś intendent zobowiązywał się wykupić je za określony na nich nominał po przypłynięciu zapasów monet z Europy. Wymiana ta została wprowadzona do ogólnego obrotu, przez co cała kolonia obracała karcianymi banknotami, wymieniając je później na  monety. Nowy środek płatniczy zyskał tak ogromną popularność, że pierwsza partia banknotów wyprzedana została w ciągu jednego kwartału. Francuzi nie byli zadowoleni z nowowprowadzonych zasad, a strumień krytyki płynął do de Muellesa nawet z Wersalu - rządzący zwracali uwagę na możliwość łatwego fałszowania pieniędzy-kart. Nie powstrzymało to kolonii przed kontynuacją swojej nowatorskiej polityki pieniężnej i w kolejnych latach ,,produkowano" nowe partie banknotów.

Wreszcie konstrukcja karciana została zburzona - rosnąca inflacja i długi czas oczekiwania na transport monet powodował obawy, czy ludzie otrzymają zwrot za wymianę kolonialnych pieniędzy. W rezultacie w 1917 r. wykupiono je za połowę wartości nominalnej. Trudno jednak było zmienić przyzwyczajenia zamieszkałych w Nowej Francji i wrócili oni do wygodnej, karcianej wymiany. Z czasem nawet Wersal przystał na ten pomysł, organizując dostawy karcianych kartoników (już z dwiema czystymi stronami). System rozpowszechniał się nie tylko w koloniach francuskich na terenie Kanady, ale także w regionach Luizjany i Gujany. Niedoskonałością banknotów był brak odpowiednich zabezpieczeń - zdarzyły się więc masowe fałszerstwa. Niemniej jednak wymiana kart na monety przetrwała aż do kresów francuskiej władzy w Kanadzie - oficjalnie wycofano system w 1764 r.

Źródło: http://historiagospodarcza.pl/index.php/jak-kart-gry-narodzil-sie-banknot/

Zdjęcie: www.dailymoneysaving.com

Agnieszka Tarkowska

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl