Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Rozmaitości ze świata monet » JEDYNA STABILNA WALUTA

 


Usytuowana na Pacyfiku w obrębie Mikronezji, oddalona o 600 km od Palau wyspa Yap jest miejscem, gdzie narodziła się najpotężniejsza (również w znaczeniu dosłownym) waluta świata. Środek płatniczy opracowany przez mieszkańców egzotycznego zakątka nie tylko skutecznie przez setki lat opierał się inflacji, ale także kradzieży. Tamtejsza waluta to wynalazek naprawdę  wysokiej wagi – sięgającej nawet 4 ton. Jak to możliwe?

Rolę pieniądza na wyspie Yap pełniły kamienne dyski zwane rai lub fei. Ponieważ na rodzimej ziemi nie było metali szlachetnych ani kamienia, transportowano wapień z Palau i z niego tworzono kamienne pieniądze. Dyski powstawały poprzez ciosanie i gładzenie kamieni, aż do uzyskania żądanej średnicy – od kilku centymetrów nawet do kilku metrów. Największe rai miały wagę kilku ton. Aby ułatwić transport tych głazów, wywiercano w ich centralnym punkcie dziurę. Często jednak przenoszenie kamiennej waluty było zbędne, ponieważ po zawarciu transakcji nowy właściciel rai pozostawiał je w tym samym miejscu, w którym trzymał je poprzednik. O przynależności nieruchomego kamiennego pieniądza w danej chwili informowało wygrawerowane na nim imię.

Antropolodzy przywołują anegdotę, dotyczącą pewnej rodziny z Yap, która uznawana była za niezwykle bogatą, ponieważ pokaźnych rozmiarów i pięknego kształtu dysk, należący do niej, spoczywał na dnie morza – zatonął  podczas transportu przed wieloma pokoleniami. Jednak przez dziesiątki lat nikt nie miał wątpliwości, co do tego, czyją jest własnością i jaką ma wartość.

Wartość rai określana była nie tylko na podstawie ich wielkości, wagi i kształtu, ale również z uwagi na zastosowany sposób obróbki kamienia i sławę rzemieślnika oraz liczbę osób, które zginęły przy ich transporcie. Z uwagi na konieczność przewożenia głazów drogą morską, często drewnianymi łódkami, niejednokrotnie ulegały one zatopieniu z uwagi na zbyt duży ciężar ładunku. Dysk o średnicy 50 cm miał wartość około 30 kg wieprzowiny lub jednego, małego toporka. Transport wyrażonej kamienną monetą równowartości jednej świni wymagał zaangażowania czterech silnych mężczyzn. To wystarczający powód, by zrezygnować z kradzieży takich pieniędzy.

Rai obowiązywały na wyspie Yap przez wiele stuleci, aż do pierwszej dekady XX wieku. Wraz z napływem niemieckich i brytyjskich kolonizatorów na wyspie pojawiły się tradycyjne waluty. Dziś prawnym środkiem płatniczym na malowniczym archipelagu jest dolar amerykański, a rai świetnie sprawdza się w roli prezentów i pamiątek.

Wybierając się na Yap, należy pamiętać o zabraniu ze sobą dodatkowej, pustej walizki – na wielkiej wagi pamiątkową monetę z serca Pacyfiku.

W oparciu o:
http://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,114881,11768683,Fei__4_tonowe__monety___ktore_nigdy_nie_tracily_na.html?utm_medium=RSS&utm_campaign=10199882&utm_source=RSS
http://www.monetynews.pl/articles/521,Rai+%E2%80%93+kamienne+pieni%C4%85dze+z+wyspy+Yap.html

Zdjęcie: http://pl.wikipedia.org/wiki/Yap


Agnieszka Tarkowska

 

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl