Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Sławni ludzie na monetach » Olga Drahonowska Małkowska i Andrzej Małkowski

Olga Drahonowska Małkowska i Andrzej Juliusz Małkowski to protoplaści i założyciele skautingu na ziemiach polskich. Postacie tych dwoje już prawie 100 lat rozpalają serca kolejnych pokoleń młodych harcerzy. A jak to wszystko się zaczęło?


Olga Drahonowska urodziła się 1 września 1888 roku w Krzeszowicach w rodzinie czesko –ormiańskiej w majątku Potockich. Szkołę podstawową i gimnazjum ukończyła eksternistycznie z najlepszymi wynikami. Po maturze rozpoczęła naukę w lwowskim konserwatorium muzycznym. W czasie studiów oprócz nauką zajmowała się pisaniem wierszy, rzeźbą. Oprócz tego była niezwykle żywą i wysportowaną kobietą: jeździła konno, uprawiała gimnastykę, łyżwiarstwo, narciarstwo oraz pływanie. Działała w organizacji wychowania narodowego Eleusis a następnie pod wpływem swojego przyszłego męża w Zarzewiu wojskowej organizacji niepodległościowej, gdzie szybko uzyskała stopień porucznika.


Andrzej Juliusz Małkowski urodził się 31 października 1888 roku w Trębkach koło Gostynina w rodzinie ziemiańskiej. Od najmłodszych lat wykazywał się niezwykłym patriotyzmem. W wieku kilkunastu lat napisał w swym pamiętniku „Od dziś moje życie należy do Ojczyzny”. W klasie maturalnej założył abstynenckie stowarzyszenie młodzieży krakowskiej pod nazwą „Młodzież”. Studiował na Politechnice Lwowskiej jak również na Uniwersytecie. Był członkiem licznych organizacji niepodległościowych, abstynenckich oraz towarzystwa gimnastycznego. W jednym z nich poznał Olgę swoją przyszłą małżonkę. W listopadzie 1909 roku za karę w jednym ze stowarzyszeń dostał do przetłumaczenia na język polski książkę Roberta Baden Powella „Scouting for boys”, która traktowała o nowej metodzie wychowania i nauczania młodzieży. Pod jej wpływem Andrzej stał się zapalonym propagatorem nowego sposobu nauczania, który niebawem sta się również sposobem życia.


26 lutego 1911 roku na spotkaniu członków największych organizacji młodzieżowych we Lwowie podjęto decyzję o stworzeniu skautingu na ziemiach polskich. Założycielami pierwszych drużyn byli przyszli państwo Małkowscy. Skauting angielski został dostosowany do potrzeb i warunków polskich. Małkowski czerpał z ogromnej polskiej szlacheckiej tradycji, dlatego też do dziś jednostki organizacyjne nazywają się zastępy, drużyny i hufce. Również ideał Zawiszy Czarnego był często przywoływany. Swoje idee Andrzej drukował w nowym poczytnym wydawnictwie „Skaut”. W 1913 roku drużyny skautowe ze wszystkich zaborów spotkały się na światowym zlocie skautów, jaki odbył się w Birmingham. Nad polskim obozem powiewała biało czerwona flaga a polscy skauci twierdzili ze pochodzą z Polski, kraju, który ówcześnie nie istniał na mapach Europy.
W 1913 roku Małkowscy ze względu na zły stan zdrowia Olgi zamieszkali w Zakopanym, gdzie wzięli ślub. Wzięli go w mundurach w obecności nielicznych harcerzy. W stroju Olgi pojawiły się charakterystyczne czerwone, góralskie korale, które nosiła już do munduru do końca życia. W Zakopanym prowadzili ożywiona działalność, tworząc drużyny harcerskie a także inne ośrodki młodzieżowe. Wraz z wybuchem wojny Andrzej zaciągnął się do Legionów. A Olga tworzyła ochronki dla dzieci, punkty sanitarne, punkty pomocy w żniwach itp. Małkowscy organizowali również składy amunicji oraz podjęli próby stworzenia Rzeczpospolitej Podhalańskiej. Przez to ostatnie działanie musieli uciekać z Podhala, najpierw do Anglii a następnie do USA. W USA Małkowscy w zasadzie nie zmienili swojego trybu życia, zaczęli organizować polskie drużyny harcerskie na terenach USA a Andrzej za wszelką cenę chciał dostać się do wojska, aby móc czynnie wziąć udział w wyzwalaniu Polski. Udało mu się w 1916 roku wstąpić do wojska w Kanadzie skąd został wysłany na front do Francji. W listopadzie 1918 roku dostał przeniesienie do armii Hallera, w następnym roku miał spotkać się z oddziałem w Odessie, do której jednak nigdy już nie dotarł. Zginął w wyniku zatonięcia statku.


Co w tym czasie działo się Z Olgą i ich synem Lutykiem? Gdy Andrzej dostał się do legionów ona wraz z Lutykiem wróciła do Europy. Pracowała we Francji, Szwajcarii i Anglii wykonując przeróżne zajęcia od pracy w polu poprzez nauczenie w szkole muzyki oraz bycie kustoszem zborów muzealnych. W 1921 roku wróciła do Zakopanego, gdzie podjęła pracę w szkole. Równolegle rozwijała działalność społeczną i kulturalną. Działa nie tylko w Domu Ludowym, drużynach harcerskich, ale także prowadzi dom dziecka. W czasie II Wojny Światowej za namową Lutyka ucieka przed aresztowaniem gestapo. Dotarła do Wielkiej Brytanii, gdzie założyła Dom Dziecka Polskiego. Udzielała pomocy polskim dzieciom i ich rodzinom na uchodźctwie. Kontynuowała również działalność skautową, organizując GIS skautową służbę międzynarodową niosącą pomoc dzieciom na terenach wyzwalanych. Do Polski powróciła dopiero w 1961 roku początkowo do Wrocławia a następnie do Zakopanego. Zmarła 15 stycznia 1979 roku. Spoczywa wraz z mężem na cmentarzu w Zakopanem a ich grób zdobi płyta nagrobkowa autorstwa Henryka Burzca.

Bogumiła Wiśniewska

zdjęcie: wikipedia
 

Skomentuj artykuł na forum

Produkty powiązane z artykułem

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl