Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Historia, miasta i zabytki na monetach » Petra starożytne miasto w Jordanii

6 grudnia 1985 roku Petra została wpisana na listę światowego dziedzictwa kulturalnego UNESCO a 7 lipca 2007 roku została ogłoszona jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Petra jest przedziwnym miastem wykutym w piaskowcowej skale przybierającej barwę od czerwieni i żółci po fiolet. To starożytne miasto znajduje się w południowo- zachodniej Jordanii w dolinie, do której prowadzi skalny wąwóz As-Sik. Już od wczesnego paleolitu dolinę tą zamieszkiwały liczne plemiona myśliwskie, które z czasem zaczęły prowadzić coraz bardziej osiadły tryb życia. Pierwszym ludem, który prowadził w pełni osiadły tryb życia byli, Edomici. Dzięki kontaktom z Babilończykami Edomici w miejscu dzisiejszej Petry założyli pierwsze miasto znane pod biblijna nazwą Sela, (czyli skała). Niedane jednak było Edomitom długo cieszyć się własnym miastem. Bowiem według 7 biblijnych proroctw miasto to miało zostać podbite, zniszczone, miało mieć krwawą historię, miało zostać wyludnione i zamieszkane przez dzikie zwierzęta a także miało stać się czymś zdumiewającym dla turystów.

Pierwsze proroctwo spełniło się w VI w p.n.e.  Kiedy to Nabatejczycy podbili państwo Edomitów. W III w. p.n.e.  Rqm „wielobarwna” , bo tak nazywane było miasto przez Nabatejczyków było ważnym węzłem komunikacyjnym na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Indii do Egiptu i z Arabii do Syrii. Miasto czerpało korzyści z zaopatrywania karawan w wodę oraz produkty spożywcze a także z opłata nakładanych na kupców jak również handlu mirrą, żelazem, miedzią, złotem, kością słoniową. Mieszkańcy Petry wiedli spokojny żywot, choć czasem chwytali za broń w obronie własnej niezależności. Pomimo wielu prób przez stulecia miasto nie zostało zdobyte ani przez wojska Hellenów ani przez Heroda i Kleopatrę.

Petra była miastem wykuwanym stopniowo w skale. Miała jedną główną ulicę wybrukowaną białym kamieniem, od której odchodziły boczne uliczki. Na trzech największych tarasach umieszczono trzy rynki, dookoła których skupione były sklepy i budowle świątynne. W architekturze Petry wyróżnia się trzy okresy nabatejski III-II w.  p.n.e., hellenistyczny I w. p.n.e. – I w. oraz rzymski II-III w. Najbardziej charakterystycznymi budowlami w Petrze są budowle monumentalne takie jak pałace, grobowce, świątynie, teatr. Choć to właśnie budowle obecnie przyciągają turystów to jednak największym osiągnięciem miasta jest system wodociągów, kanalizacji i cystern na wodę. Petra nie miał stałego źródła pitnej wody. Przez miasto przepływała okresowa rzeka. Dlatego też trzeba było stworzyć cały system, który magazynował wodę na czas pory suchej.

Okres świetności miasta przypada na rządy Aretasa III Filhellene i Aretasa IV Filopatris ( 85 p.n.e. - 40 n.e.). Powstały wówczas takie budowle jak teatr mieszczący do 10 000 widzów, Kas al. Bint Faraoun „Pałac córki faraona” zwany również świątynią Duszary. Zaczęto wówczas budowę chyba najlepiej znanej budowli Chazne zwanej skarbcem faraona, choć lepiej było by mówić grobowcem. Budowle te charakteryzowały się silnymi wpływami hellenistycznymi, posiadały pilastry lub kolumny w wielkim porządku, choć ich kapitele były wyraźnie miejscowym wytworem. Historycy sztuki nazywają je nawet nabatejskimi w odróżnieniu do greckich, rzymskich czy egipskich. Petra cieszyła się niezależnością do końca panowania jej ostatniego władcy Rabela II, który zmarł w 106 roku. W tym samym roku cesarz rzymski Trajan zajął miasto i ustanowił w nim stolicę rzymskiej prowincji Arabii. Pomimo formalnej zależności Nabatejczycy cieszyli się nadal niezależnością a ich miasto dzięki kontaktom rzymskich jeszcze lepiej zaczęło prosperować. Można by nawet zaryzykować stwierdzenie, że za czasów dynastii Antoninów i Sewerów Petra po raz drugi przeżyła swój renesans kulturowo ekonomiczny. Od 325 roku w Petrze zaczęły powstawać kościoły i klasztory chrześcijańskie, których kres nastał dopiero w VIII wieku podczas najazdu arabskiego. Miasto zaczęło podupadać na dobre podczas wypraw krzyżowych. Krzyżowcy zbudowali w mieście dwie wielkie cytadele, w których zamierzali się bronić. Nie przyniosło to jednak zamierzonego skutku, Petra została zdobyta przez Saladyna a następnie zniszczona. W średniowieczu już nikt nie pamiętał o tym mieście, którego ruiny budziły grozę w opowieściach. I tak do końca spełniło się siedem przepowiedni biblijnych. Petrę na nowo dla Europy odkrył Szwajcar Johann Burckhardt w 1812 roku. Od tego czasu stale prowadzone są prace archeologiczne, choć często są utrudnione z powodu tego, że Petra jest miejscem świętym dla Beduinów.

Bogumiła Wiśniewska

zdjęcia: wikipedia

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl