Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Sławni ludzie na monetach » Sybiracy - zesłańcy

26 marca zostaną wyemitowane monety „Sybiracy”, złota o nominale 100zł, srebrna z cyrkonią o nominale 10 zł oraz nordic gold. Na awersach i rewersach tych monet umieszczono obrazy najczęściej kojarzone z Syberią, las brzozowy, bezimienny tłum dusz, bezbronne matki i dzieci. Upamiętniają one wszystkich deportowanych i zesłanych na Syberię od XVI  do XX wieku obywateli  polskich. Celem zsyłki było złamanie dążeń niepodległościowych Polaków za czasów caratu a następnie podczas II Wojny Światowej zastraszenie i podporządkowanie ludności na terenach podbitych. Największe masowe deportacje miały miejsce w latach 1940-41 na kresach wschodnich. Represjonowanymi były rodziny polskich żołnierzy, urzędników, przedstawicieli inteligencji, przedwojennej szlachty i właścicieli ziemskich a po roku 1940 również uciekinierzy z centralnej i zachodniej Polski oraz chłopi wykazujący opór przeciwko władzy. Po wkroczeniu i zajęciu znacznych części ziem polskich władze ZSRR zaczęły przygotowywać grunt pod sowietyzację kraju. Jedną z form zwalczania wszelkiego oporu ludności miały być właśnie deportacje, których szczegółowy plan opracowano pod koniec 1939 roku.

Pierwsze wywózki przeprowadzono w lutym 1940 roku w nocy z 9 na 10. Deportacji przeprowadzały grupy operacyjne złożone z 3-5 funkcjonariuszy NKWD oraz żołnierzy lub milicjantów. Grupy operacyjne budziły ludzi w środku nocy lub nad ranem, karząc spakować się w 10-20 minut, pozwalano zabrać tylko najpotrzebniejsze rzeczy, często takiej akcji towarzyszyło bicie, zastraszanie oraz akty rabunkowe. Następnie pakowano ludzi na sanie lub do ciężarówek a stamtąd do wagonów towarowych które zabierały nieszczęśników do obozów pracy łagrów. Warunki życia w obozach były niezwykle ciężkie, ludzie mieszkali w barakach po szopach i składach, nie mieli co jeść zamarzali z zimna i wykonywali niewolniczo niezwykle ciężką pracę. Zazwyczaj zajmowali się wyrębem drewna budową linii kolejowych, hut itp. Przeciętna długość życia Sybiraka wynosiła 5-7 lat. Druga fala deportacji nastąpiła w czerwcu 1940. Tym razem warunki były nieco lżejsze bo nie panował 40 stopniowy mróz, ale za to ludzie nie przygotowali się do przesiedlenia na tereny gdzie w zimę panują 60 stopniowe mrozy. Trzecia fala deportacji odbyła się w maju 1941. Liczne źródła szacują że z terenów byłej Rzeczpospolitej wywieziono około 1,5 miliona choć te dane nie są do końca zbadane i chyba już nigdy nie zostaną, obywateli polskich różnej narodowości, 80 procent to Polacy, 8 Ukraińcy, 7 Białorusini, Żydzi i inni. To co pomagało im przetrwać te niezwykle nieludzkie warunki to świadomość że kiedyś się to skończy i będą mogli powrócić do domu. Ogromnie ważne okazały się paczki od rodzin z Polski. Sybiracy którym udało się uciec z łagrów utworzyli Armię Andersa, walczyli pod Monte Cassino i pod Lenino, reszta znalazła się na zachodzie. Największą tragedią Sybiraków po 1946 roku była niemożność powrotu do kraju a tym którym się udało niemożność mówienia o tragedii jaka ich spotkała. Obecnie wiele związków Sybiraków publikuje swoje relacje i wspomnienia, które są ważnym źródłem wiedzy o tamtych wydarzeniach, dlatego też gorąco polecam przeczytanie takich zapisków.

Bogumiła Wiśniewska

zdjęcie: www.ska.pl

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl