Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Sławni ludzie na monetach » Tadeusz Gajcy - Krzysztof Kamil Baczyński

W 65 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Mennica Polska postanowiła wyemitować trzy monety kolekcjonerskie upamiętniające bohaterów powstania w postaci żołnierzy, poetów Tadeusza Gajcy i Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. O powstaniu często mówi się w kategoriach zbiorowego czynu heroicznego, często zapominając o ludziach i ich jednostkowych losach. Żołnierzami powstania często byli ludzie dwudziestoletni dzięki książce Romana Bratnego nazywani pokoleniem Kolumbów. Takimi właśnie pięknymi dwudziestoletnimi byli wyżej wymienieni pisarze.

Tadeusz Gajcy urodził się w Warszawie 8 lutego 1922 roku w ubogiej robotniczej rodzinie. Nie przeszkodziło to jednak młodemu Tadeuszowi od wczesnych lat interesować się literatura a w szczególności poezją. Sam bardzo wcześnie zaczął pisać wiersze, choć na fali młodzieńczego krytycyzmu w wieku 16 lat zniszczył wszystkie swoje wczesne wiersze. Uczęszczał do gimnazjum oo.Marianów na Bielanach i był w jednej klasie z Wojciechem Jaruzelskim. W 1941 roku na tajnych kompletach zdał maturę i rozpoczął studia polonistyczne, które jednak bardzo szybko porzucił na rzecz działalności konspiracyjnej. Został członkiem prawicowej organizacji Konfederacja Narodu, w której pełnił rolę reportera udzielając się na łamach pisma Sztuka i Naród. Pisał tam polemiki, wiersze, artykuły recenzje. Zajmował się ponadto tłumaczeniem Homera i fotografią. Należał do AK do referatu propagandy. 25 Maja 1943 roku brał udział w akcji składania kwiatów pod pomnikiem Mikołaja Kopernika. Zginął podczas powstania 16 sierpnia przy ulicy Przejazd 1/3 w kamienicy wysadzonej przez niemieckich żołnierzy. Jego poezja charakteryzuje się swoistym negatywizmem, używaniem apokaliptycznych metafor, języka potocznego. W swoich wierszach poruszał temat sensu ofiary za Ojczyznę i ludzi w imię miłości. Poniżej tekst jednego z pięciu erotyków, jakich napisał pod wpływem miłości do Wandy Sucheckiej pod tytułem Miłość bez Jutra:



Mój sen śmiertelny ciałem spełniasz
i słowem płochym w śnie poczętym;
puszysta włosów twoich perła
jak płomień krągły w pościel spływa,
gdzie dłoń pierzasta jak z igliwia
rozdziela cienie ciał od lęku.

Mówimy szeptem krwi łagodnej
słuchając w sobie: niech w nas płynie,
niech niesie - światło jak w roślinie
prześwietli serc planety małe
i obudzimy się słuchając
szelestu chmur i grania wody.

Bo tyle tylko jest w nas ciepła,
co dłoń zdziwiona objąć zdoła,
i trwogi tyle, co zakrzepła
wyryje w twarzy łza jak z ognia
i głosu w nas, co wydać może
w kielichu warg języka ostrze.

Niech płynie w nas - mówimy jeszcze
ten szmer ciemności, póki księgę
obłoków wiatr przegina miękką.
Bo tyle tylko wiary w pieśni,
ile obrazu pod powieką
ziemi odbitej ostatecznie.
Tadeusz Gajcy

17 lipca ukarze się płyta z piosenkami najpopularniejszych polskich muzyków, którzy napisali muzykę do wierszy Tadeusza Gajcy.

Drugim bohaterem kolekcjonerskich monet jest Krzysztof Kamil Baczyński. Baczyński urodził się w Warszawie 22 stycznia 1921 roku. W odróżnieniu do Tadeusza, Krzysztof nie bardzo lubił szkołę. Nie miał problemów z przechodzeniem z klasy do klasy, ale na naukę niewiele poświęcał czasu. Zajmował się głównie rysowaniem malowaniem, pięknym pisaniem i barwnym opowiadaniem. Uczęszczał do znanego przedwojennego gimnazjum im. Stefana Batorego wraz innymi bohaterami Kamieni na Szaniec. W 1939 roku zdał maturę i wszystko było na dobrej drodze, aby zaczął studia w Ecole de Baux Arts w Paryżu na wydziale malarstwa, niestety śmierć ojca w lipcu a następnie wybuch wojny pokrzyżował mu plany.

Będąc jeszcze w szkole Baczyński był członkiem lewicującej organizacji Spartakus, jednak w miarę upływu czasu zmieniał swoje lewicowe poglądy a jego fascynacja komunizmem słabła. Pomimo tego, iż był słabego zdrowia ukończył tajną szkołę podchorążych. Był członkiem Szarych Szeregów i AK. 27 kwietnia 1944 roku brał udział w sabotażowej akcji, której celem było wykolejenie pociągu na trasie Tłuszcz-Urle. Baczyński zarzucił pędzel w czasie wojny a zaczął pisać. Pisał nałogowo na każdym wolnym skrawku papieru. Robił możliwie wiele kopii tych samych wierszy, które następnie przechowywał u różnych znajomych. Jego poezja tak samo jak poezja Tadeusza jest pełna metafory, oniryzmu, fatalizmu. Poruszał w niej problem dojrzewania i trudnych decyzji. Pisał jedne z najpiękniejszych erotyków w poezji polskiej. W jego życiu było kilka kobiet: przede wszystkim matka, Anna jego pierwsza miłość, z którą podobno był zaręczony, a także żona Barbara. Wzięli ślub po niespełna półrocznej znajomości w czerwcu 1942. Baczyński zginął 4 dnia powstania od kuli snajperskiej, był członkiem batalionu Parasol. Jego żona Barbara też zginęła w powstaniu. Twórczość Baczyńskiego jest nadal inspiracja dla wielu artystów.



Bogumiła Wiśniewska

zdjęcia: NBP i wikipedia

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl