Newsletter - bądź na bieżąco

ilość produktów: koszyk jest pusty

wartość produktów: koszyk jest pusty

Przejdź do koszyka:   koszyk

rejestracja

Historia, miasta i zabytki na monetach » Zabytki UNESCO Opactwo w Cluny


Na kolejnej francuskiej monecie upamiętniającej zabytki architektury objęte patronatem UNESCO, znalazło się benedyktyńskie opactwo z Cluny.
Opactwo zostało założone zgodnie z regułą benedyktyńską w 910 roku przez Wilhelma Pobożnego księcia Akwitanii. Wilhelm wbrew stosowanym ówcześnie praktykom nadał przywilej opactwu zwalniający mnichów z jakichkolwiek przyszłych zobowiązań wobec niego. Jednocześni mnisi dostali przywilej nominowania kolejnych opatów. Dzięki tym przywilejom opactwo stało się niezależne od władzy świeckiej i podlegało jedynie zwierzchnictwu papieża. Jedynym zobowiązaniem klasztoru wobec księcia była nieustająca modlitwa.


W X wieku kwitło świętokradztwo, księża i zakonnicy nie przestrzegali celibatu uganiając się za dobrami doczesnymi. Klasztory i kościoły domagały się gruntownej reformy. Dzięki nadanym przywilejom jak również ogromnym dotacjom pieniężnym czynionych przez kolejnych władców, klasztor mógł zająć się reformami. Zazwyczaj klasztory benedyktyńskie tworzyły samowystarczalne struktury, w których mnisi pracowali fizycznie, aby zapewnić sobie byt. W związku z tym, że mnisi w Cluny mieli zajmować się głównie modlitwą, pracą w polu zajmowali się jedynie nowicjusze oraz specjalnie wynajęci do tego celu pracownicy. Dzięki regule nieustającej modlitwy Cluny stał się w szybkim czasie niezwykle popularnym zakonem. Zaczęto zakładać podległe mu klasztory. W odróżnieniu od innych zakonów benedyktyńskich filie nie stawały się niezależnymi jednostkami luźno powiązanymi z macierzystym opactwem, ale były one ściśle podporządkowane Cluny. Tworzyły one jak gdyby system feudalny. Całą tak zwana kongregacją kluniacką rządził opat, któremu podlegli byli przeorowie klasztorów fili. Przeorowie spotykali się raz do roku w Cluny, aby zdać relację opatowi z poczynań administracyjnych, gospodarczych oraz donieść o nowinkach politycznych z danych prowincji. Opat zaś objeżdżał wszystkie klasztory rok rocznie, ponieważ sam mianował mnichów na najważniejsze stanowiska w podległych klasztorach. W szczytowym okresie rozkwitu kongregacja liczyła około 1200 klasztorów, w których zamieszkiwało około 20 000 mnichów i mniszek. Pierwszy zakon żeński założono w XI wieku.


Cluny stało się swoistym centrum reformatorskim a także intelektualnym, artystycznym oraz politycznym. To właśnie z Cluny wywodzili się tacy papieże jak Urban II, Urban V czy Grzegorz VII. Kliku opatów zostało uznanych za świętych między innymi Odo, Odilo i Hugo. W Cluny znajdowała się największa ówczesna biblioteka, która została częściowo zniszczona podczas reformacji a następnie rewolucji francuskiej. Opactwo zasłynęło trzema kompleksami klasztorno - kościelnymi tak zwanymi Cluny I, Cluny II i Cluny III. Pierwsze dwa założenia były budowlami w stylu romańskim, trzecie założenie przynosiło już zapowiedzi nowego stylu, jakim miał być gotyk. Trzecia katedra w Cluny do momentu budowli bazyliki św. Piotra w Rzymie była największym założeniem architektonicznym tego typu w Europie. Długość kościoła sięgała blisko 190 m, a szerokość korpusu to 40 m. Katedra była 5 nawową bazyliką dwoma transeptami i promienistymi kaplicami. 5 Przęsłowy narteks poprzedzały wieże, z których tylko jedna zachowała się do naszych czasów. Opactwo rozwinęło niezwykle barwny i mistyczny obraz liturgii, we wnętrzu katedry znajdowały się srebrne kandelabry a wszystkie kolumny były rzeźbione. Najlepiej zachowana kolumna posiada rzeźby z personifikacjami dźwięków.
Od XIII wieku klasztor zaczął tracić na znaczeniu na rzecz cystersów. Klasztor został zniszczony przez Hugenotów w 1562 roku a następnie w 1790 podczas rewolucji francuskiej. Przez kilka lat służył, jako źródło kamienia i budulca. Dziś można podziwiać jedynie rekonstrukcje.

Bogumiła Wiśniewska

zdjęcia: Monnaie de Paris

Skomentuj artykuł na forum

Portal i sklep numizmatyczny, monety, numizmatyka
wszelkie prawa zastrzeżone © 2007-17
adres: ul. Wspólna 50 lok. nr 1 00-684 Warszawa,
tel. +48 22 523 25 26, fax. +48 22 523 25 01, e-mail: info@emonety.pl